Petek temizleme
Isınmayan petekler için bölgenizde çalışan ustaya ulaşın. Formu doldurun, usta sizi arasın.
- Makineli ya da ilaçlı tesisat temizliği
- Altı soğuk kalan, geç ısınan petekler
- Ücreti işe başlamadan ustayla konuşursunuz
Ustanız sizi arasın
Formu doldurun, bölgenizdeki usta sizi telefonla arasın.
Petek temizleme, kalorifer tesisatında ve peteklerin içinde biriken çamur, pas ve kireci suyla ya da temizlik kimyasalıyla dışarı atmaktır. Tortu suyun dolaşmasını engellediği için peteğin bir bölümü soğuk kalır, ev geç ısınır.
Belirtiler: temizlik mi, hava alma mı?
Her soğuk petek temizlik gerektirmez. Önce belirtiye bakın:
| Belirti | Olası neden | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Peteğin üstü soğuk, altı sıcak; petekten şırıltı sesi geliyor | Tesisatta hava | Hava alma (kendiniz yapabilirsiniz, aşağıda) |
| Peteğin altı ya da ortası soğuk, üstü sıcak | Dipte çamur ve tortu | Petek temizliği |
| Tek bir petek hiç ısınmıyor | Vana kapalı ya da sıkışmış, petek tıkalı | Vanayı kontrol edin; açıksa usta |
| Bütün petekler ılık, ev geç ısınıyor | Kombi ayarı, düşük basınç ya da tesisatın genelinde tortu | Önce kombi bakımı, sonra tesisat temizliği |
| Hava aldıktan sonra kısa sürede yine hava yapıyor | Tesisatta kaçak nedeniyle sık su eklenmesi | Kaçak araştırması |
Millî Eğitim Bakanlığı'nın kalorifer tesisatı modülü de ısınmama sorununda en büyük etkenin hava olduğunu yazıyor: "Isıtma tesisatındaki en büyük problem radyatörlerin veya bazı tesisat kısımlarının ısınmama ya da diğer yerlere göre az ısınması ve radyatör ile sistemden ses gelmesidir. Bunda en büyük faktör suyun içinde var olan havadır. Bu hava, sistemde meydana gelen su eksilmesinde ilave edilen suyla beraber gelen ile eksilen suyun yerine geçen havadır. (PDF sayfa 103)"
Peteğin havası nasıl alınır?
- Kombiyi kapatın ve peteklerin soğumasını bekleyin; sıcak su ve buhar yakabilir.
- Peteğin üst köşesindeki hava alma tapasının altına bir bez ya da küçük bir kap tutun.
- Tapayı hava alma anahtarıyla ya da düz tornavidayla yavaşça çevirin; önce hava tıslar.
- Su gelmeye başlayınca tapayı kapatın. Sırayla bütün peteklerde, en alt kattan başlayarak tekrarlayın.
- Kombinin basınç göstergesine bakın. Basınç düştüyse kullanım kılavuzundaki değere kadar doldurun.
Hava aldıktan sonra da peteğin alt kısmı soğuk kalıyorsa sorun büyük olasılıkla tortudur; temizlik gerekir.
İlaçlı ve makineli temizlik
| İlaçlı temizlik | Makineli temizlik | |
|---|---|---|
| Nasıl yapılır | Tesisata temizlik kimyasalı verilir, kombi bir süre çalıştırılarak kimyasalın dolaşması sağlanır, sonra tesisat boşaltılıp temiz suyla doldurulur. | Pompalı makine tesisata ya da peteklere tek tek bağlanır; su, gerekirse kimyasalla birlikte, çıkan su berraklaşana kadar basınçla dolaştırılır. |
| Ne zaman uygun | Tortu hafifse ve petekler kısmen ısınıyorsa. | Çamur yoğunsa, bazı petekler hiç ısınmıyorsa ya da ilaçlı temizlik yetmediyse. |
| Ustaya sorun | Hangi kimyasal kullanılacak, sonra nötrleştirilip boşaltılacak mı? | Petekler tek tek mi yıkanacak, kombinin ısı değiştiricisi de dahil mi? |
İki yöntemde de temizlikten sonra tesisat yeniden doldurulur, havası alınır ve basıncı ayarlanır. Temizlik, kombi bakımıyla aynı gün yapılırsa cihaz ile tesisat birlikte kontrol edilmiş olur.
Kamu binalarının enerji tasarrufu rehberi de radyatör iç temizliğini önlemler arasında sayıyor: "(e) Önü kapalı olan radyatörlerin önleri ve üzerleri açılacak, radyatör arkalarına alüminyum folyo kaplı ısı yalıtım levhaları yerleştirilecek, ihtiyaç çerçevesinde; radyatör iç temizliği, çalışmayan vanaların değişimi, termostatik vana kullanımı sağlanacaktır."
Kireç ve suyun sertliği
Suyun sertliği içindeki kalsiyum ve magnezyumdan gelir ve genellikle litre başına miligram kalsiyum karbonat (mg/L CaCO₃) ya da Fransız sertliği (°F) ile verilir; "1 Fransız Sertliği: 1 L suda 10 mg CaCO3".
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre sert su, ısıtılan suyun kullanıldığı yerlerde yüzeyleri kaplayan ve ısı değiştiricilerin verimini düşüren kireç tabakası oluşturur: "Depending upon interactions with other factors, such as pH and alkalinity, hard water can cause increased soap consumption and scale deposition in the water distribution system, as well as in heated water applications where insoluble metal carbonates are formed, coating surfaces and reducing the efficiency of heat exchangers."
Kalorifer tesisatı kapalı bir devredir: aynı su dolaşır. Kireci getiren, tesisata sonradan eklenen sudur. MEB modülünde: "Ayrıca kapalı ısıtma sistemlerinde ilave tesisat dolum suyu ile birlikte sisteme yeni kireç eklenmeyecektir. Bu nedenle sistemde kireçlenmeden kaynaklanan tıkanma, gerilmelere bağlı çatlama, ısınamama sorunları oluşmaz, yakıt giderleri artmaz."
Bu yüzden basıncı sık düşen, sürekli su eklenen tesisatta hem kireç hem hava artar. Önce eksilmenin nedenini buldurun: su kaçağı tespiti.
Sertlik sınıfları
| mg/L CaCO₃ | Sınıf (DSÖ) |
|---|---|
| 60'ın altı | Yumuşak |
| 60 – 120 | Orta sert |
| 120 – 180 | Sert |
| 180'in üstü | Çok sert |
Sertlik bir sağlık sınırı değildir: İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik'in parametre listesinde sertlik için sınır değer yok; Dünya Sağlık Örgütü de sertlik için sağlık temelli bir kılavuz değer önermiyor. Sertlik daha çok cihazlarda ve tesisatta kireç sorunudur.
Su idarelerinin yayımladığı sertlik
| İl | Ölçüm | Toplam sertlik |
|---|---|---|
| Adana | Çatalan İçme Suyu Arıtma Tesisi çıkışı | 20 FS |
| Antalya | 5 arıtma tesisi / ölçüm noktası | 30,78–49,36 Fr |
| Bursa | 1 arıtma tesisi / ölçüm noktası | 168 mg/L |
| Eskişehir | İÇMESUYU ARITMA TESİSİ — ARITILMIŞ SU | 32 Fr° |
| İstanbul | 13 arıtma tesisi / ölçüm noktası | 127–211 mg/L CaCO₃ |
| İzmir | 30 ilçe | 6–90 Fr |
| Kayseri | 6 ilçe | 19–41 Fr °S |
| Kocaeli | 12 ilçe | 12,8–21,2 °F |
| Mersin | 3 ilçe | 150–188 mg/L |
Birimler su idaresinin yayımladığı gibi (Fr ve °F: Fransız sertliği; mg/L CaCO₃). Ölçüm dönemi il sayfalarında.
Ne sıklıkla temizletmeli?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın enerji verimliliği kitapçığı bakımın zamanını şöyle veriyor: "Kombi, radyatör, fan coil bakımı ve brülör ayarı ısıtma sezonu öncesi yapılmalı,"
Temizlik zamanını takvimden çok tesisatın durumu belirler: yukarıdaki belirtiler başladığında, tesisata sık su eklendiyse ya da tesisat uzun süre boş kaldıysa temizlik gündeme gelir.
Fiyatı neler değiştirir?
- Petek sayısı ve tesisatın büyüklüğü.
- Yöntem: ilaçlı mı, makineli mi, petekler tek tek mi yıkanacak.
- Kapsam: kombinin ısı değiştiricisinin temizliği dahil mi, vana değişimi gerekiyor mu.
- Zaman: ısıtma sezonu başındaki yoğun dönem.
İllere göre ortalama piyasa fiyatları
Yaklaşık fiyatlardır; kesin ücret sorunu yerinde gören ustayla konuşulur.
| İl | En düşük | En yüksek |
|---|---|---|
| İstanbul | 1.500 TL | 3.000 TL |
İlinizi seçin
- Adana
- Adıyaman
- Afyonkarahisar
- Ağrı
- Aksaray
- Amasya
- Ankara
- Antalya
- Ardahan
- Artvin
- Aydın
- Balıkesir
- Bartın
- Batman
- Bayburt
- Bilecik
- Bingöl
- Bitlis
- Bolu
- Burdur
- Bursa
- Çanakkale
- Çankırı
- Çorum
- Denizli
- Diyarbakır
- Düzce
- Edirne
- Elazığ
- Erzincan
- Erzurum
- Eskişehir
- Gaziantep
- Giresun
- Gümüşhane
- Hakkari
- Hatay
- Iğdır
- Isparta
- İstanbul
- İzmir
- Kahramanmaraş
- Karabük
- Karaman
- Kars
- Kastamonu
- Kayseri
- Kırıkkale
- Kırklareli
- Kırşehir
- Kilis
- Kocaeli
- Konya
- Kütahya
- Malatya
- Manisa
- Mardin
- Mersin
- Muğla
- Muş
- Nevşehir
- Niğde
- Ordu
- Osmaniye
- Rize
- Sakarya
- Samsun
- Siirt
- Sinop
- Sivas
- Şanlıurfa
- Şırnak
- Tekirdağ
- Tokat
- Trabzon
- Tunceli
- Uşak
- Van
- Yalova
- Yozgat
- Zonguldak